PTSD Po Wypadku

Magdalena Knez

Zespół stresu pourazowego (PTSD) po wypadku samochodowym

Wypadek samochodowy odciska piętno nie tylko na jego bezpośrednich uczestnikach, ale również na ich najbliższej rodzinie. Częstym skutkiem wypadków komunikacyjnych jest PTSD, czyli zespół stresu pourazowego. To ta sama jednostka chorobowa, która równie często występuje u żołnierzy wracających z działań wojennych.

Objawy, których doświadcza ofiara

Objawami tej choroby są nawracające i niechciane myśli oraz obrazy dotyczące zdarzenia. One z kolei wywołują w ciele ofiary silne reakcje lęku, ponieważ organizm odbiera te wizje jako realne zagrożenie i uruchamia najsilniejszy impuls występujący w naturze, mobilizując całe ciało do walki lub ucieczki. Kiedy takie niechciane wizje pojawiają się kilka, a nawet kilkanaście razy dziennie, ciało pozostaje w stanie ciągłego napięcia. Ofiarę boli brzuch lub dokuczają jej silne migreny, często występuje również kołatanie serca oraz napady paniki. Towarzyszy jej poczucie bezradności i bezsilności wobec lęku wywoływanego co chwilę, a także utrata poczucia kontroli nad własnym ciałem.

W efekcie ofiara zaczyna stopniowo unikać wszystkiego, co może przypominać o wypadku. Na początku są to rozmowy o zdarzeniu czy jazda samochodem, a z czasem nawet wychodzenie z domu. To zamknięcie się na świat zewnętrzny pozostawia osobę sam na sam z rozstrojonym ciałem, którego reakcji, nagłych, niechcianych i tak intensywnych, sama nie potrafi zrozumieć.

Kiedy PTSD się przedłuża

Jeśli w odpowiednim momencie nie zostanie udzielona pomoc psychologiczna, przedłużające się PTSD może przerodzić się w trwałą zmianę osobowości. Ofiara staje się wtedy znacznie bardziej zlękniona niż przed wypadkiem, wycofuje się z życia rodzinnego i społecznego oraz przestaje radzić sobie z obiektywnie błahymi problemami, często obwiniając samą siebie za to, co się z nią dzieje. W ciele pojawiają się niewytłumaczalne medycznie dolegliwości bólowe w różnych jego częściach, mogą wystąpić problemy dermatologiczne, takie jak plamy na skórze lub świąd, a także dolegliwości kardiologiczne czy ze strony układu pokarmowego.

Osoba w tym stanie zaczyna nieustannie oczekiwać zagrożenia, jest przekonana, że za chwilę wydarzy się coś złego, a jej ciało pozostaje stale napięte w gotowości na rzekome niebezpieczeństwo. To przewlekłe napięcie, w połączeniu z irytacją, a czasem agresją i wycofaniem, stopniowo nadwyręża relacje z bliskimi i może prowadzić do izolacji społecznej lub rozpadu rodziny. Dodatkowo, próbując uśmierzyć cierpienie, ofiara często sięga po środki farmakologiczne, alkohol lub inne substancje psychoaktywne. Łagodzą one jedynie objawy, przynosząc krótkotrwałą ulgę, ale nie dotykają sedna problemu. Życie zaczyna jawić się takiej osobie jako pasmo nieszczęść, a czynności i zainteresowania, które kiedyś sprawiały przyjemność, przestają dawać satysfakcję i bywają całkowicie porzucone.

Wpływ wypadku na dzieci

Dzieci, które doświadczyły traumy wypadku bezpośrednio, na przykład jako potrącony pieszy lub ranny pasażer, potrafią dość szybko wrócić do równowagi sprzed zdarzenia, o ile otrzymają odpowiednie wsparcie dorosłych. Trudniej jest, gdy w wyniku wypadku ginie rodzic lub rodzeństwo. Wówczas może dojść do cofnięcia w rozwoju, utraty mowy, a dziecko potrafi zamknąć się w sobie i zatracić wcześniejsze zdolności do interakcji z otoczeniem. W skrajnych przypadkach kończy się to pobytem w placówce psychiatrycznej, co jest tym dotkliwsze, że pozbawia dziecko wsparcia pozostałych członków rodziny.

Znaczenie wsparcia i terapii

Dlatego tak ważne jest, aby ofiary wypadków otrzymały wsparcie psychologiczne i zrozumiały, że to, czego doświadczają, niezależnie od tego jak dziwne może im się wydawać, jest naturalną reakcją na tak intensywną traumę i zagrożenie życia. Odpowiednia terapia pozwala odzyskać równowagę zbliżoną do tej sprzed wypadku, ze spokojem spojrzeć wstecz na to zdarzenie oraz ponownie odczuwać zadowolenie i radość z życia.

Jak możemy pomóc

W Wielkiej Brytanii szkody psychiczne, w tym PTSD, są w pełni uznawane w sprawach o odszkodowanie po wypadku drogowym. Odszkodowanie może obejmować nie tylko obrażenia fizyczne, ale również uszczerbek psychiczny, a w wielu sprawach możliwe jest sfinansowanie leczenia i terapii jeszcze w trakcie prowadzenia sprawy. Zespół Osbornes Law wspiera osoby poszkodowane w wypadkach komunikacyjnych na każdym etapie, dbając zarówno o należne odszkodowanie, jak i o dostęp do właściwej pomocy medycznej i psychologicznej. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich doświadczył wypadku, skontaktuj się z nami, aby dowiedzieć się, jakie masz prawa.