Wpływ finansowy po wypadku – dlaczego liczy się czas

Anita Olesinska

Wpływ finansowy po wypadku

Kiedy odniesiesz obrażenia w wypadku, który nie był z Twojej winy, skutki finansowe mogą być natychmiastowe i poważne. Rachunki medyczne szybko rosną, możesz nie być w stanie pracować, a koszty niezbędnej opieki zwiększają się w czasie oczekiwania na zakończenie sprawy o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu. W takich sytuacjach płatności zaliczkowe (interim payments) mogą zapewnić kluczowe wsparcie finansowe podczas często długotrwałego procesu dochodzenia roszczeń.

Czym jest płatność zaliczkowa (interim payment)?

Płatność zaliczkowa to wypłata części odszkodowania przed ostatecznym zakończeniem sprawy lub przed rozprawą sądową. Umożliwia ona dostęp do środków na pilne wydatki — takie jak leczenie, rehabilitacja czy utracone dochody — bez konieczności czekania miesiącami lub latami na zakończenie sprawy.

W tym przewodniku wyjaśnimy, jak działają płatności zaliczkowe, kiedy można o nie wnioskować oraz w jaki sposób pomagają skupić się na powrocie do zdrowia zamiast na problemach finansowych.

Co to jest płatność zaliczkowa?

Płatność zaliczkowa to częściowa wypłata odszkodowania dokonana przed pełnym rozstrzygnięciem roszczenia o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu. Zamiast czekać na ostateczną ugodę lub wyrok sądu, otrzymujesz środki z wyprzedzeniem, aby pokryć pilne potrzeby finansowe wynikające z odniesionych obrażeń.

Płatności zaliczkowe są szczególnie istotne w sprawach dotyczących poważnych urazów, gdzie negocjacje końcowego odszkodowania mogą trwać latami. Pozwalają one na natychmiastowy dostęp do niezbędnego leczenia, opieki i wsparcia, zamiast zmuszać poszkodowanego do czekania lub zadłużania się.

Wypłaty dokonuje pozwany lub jego ubezpieczyciel, a ich kwota jest później odliczana od ostatecznie przyznanego odszkodowania. Jeśli roszczenie okaże się nieskuteczne (co zdarza się rzadko po uzgodnieniu płatności zaliczkowej), może być konieczny zwrot otrzymanych środków.

Kiedy można ubiegać się o płatność zaliczkową?

Możesz złożyć wniosek o płatność zaliczkową w sprawie o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu, jeśli spełnione są określone warunki. Najważniejsze z nich to:

• Odpowiedzialność została przyznana lub jest oczywista: pozwany (lub jego ubezpieczyciel) uznał odpowiedzialność za wypadek albo jest jasne, że zostanie ona stwierdzona przez sąd.
• Masz pilne potrzeby finansowe: potrzebujesz środków na leczenie, rehabilitację, koszty opieki, dostosowanie domu, utracone zarobki lub inne wydatki związane z wypadkiem.
• Twoje roszczenie ma znaczną wartość: płatności zaliczkowe częściej przyznaje się w sprawach o średniej i wysokiej wartości, zwłaszcza przy ciężkich obrażeniach, takich jak urazy mózgu, uszkodzenia rdzenia kręgowego czy amputacje.

W mniejszych sprawach — na przykład dotyczących niewielkich urazów typu whiplash — płatności zaliczkowe są rzadsze, ponieważ takie roszczenia zwykle kończą się szybciej, a potrzeba finansowa jest mniej pilna.

Jeśli doznałeś obrażeń w wypadku drogowym, w pracy lub wskutek błędu medycznego i masz trudności finansowe w trakcie prowadzenia sprawy, możesz mieć możliwość otrzymania płatności zaliczkowej.

Jak działają płatności zaliczkowe?

Gdy Twój prawnik ustali, że pozwany ponosi odpowiedzialność (lub prawdopodobnie zostanie uznany za odpowiedzialnego), może złożyć wniosek o płatność zaliczkową w Twoim imieniu. Proces zazwyczaj wygląda następująco:

1. Ocena potrzeb: prawnik zbiera dowody dotyczące Twojej sytuacji finansowej — raporty medyczne, wyceny kosztów opieki, potwierdzenia utraconych dochodów oraz rachunki za wydatki związane z wypadkiem.
2. Złożenie wniosku: prawnik występuje do pozwanego lub jego ubezpieczyciela z wnioskiem o płatność zaliczkową, uzasadniając jej potrzebę i przedstawiając dowody.
3. Negocjacje: w wielu przypadkach ubezpieczyciel zgadza się na wypłatę bez udziału sądu. Kwota jest ustalana na podstawie Twoich potrzeb i przewidywanej wysokości końcowego odszkodowania.
4. Wniosek do sądu (jeśli konieczny): jeśli ubezpieczyciel odmówi lub zaproponuje zbyt niską kwotę, prawnik może wystąpić do sądu o nakaz wypłaty zaliczki. Sąd oceni dowody i zdecyduje, czy oraz w jakiej wysokości przyznać płatność.
5. Wypłata środków: po uzgodnieniu lub wydaniu nakazu pozwany przekazuje środki bezpośrednio Tobie albo — w niektórych przypadkach — stronie trzeciej, takiej jak placówka medyczna lub opiekun.

Płatności zaliczkowe mogą mieć formę jednorazowej wypłaty lub regularnych płatności okresowych — w zależności od Twojej sytuacji. Możliwe jest także otrzymanie kilku zaliczek w trakcie trwania sprawy, gdy Twoje potrzeby się zmieniają.

Na co można przeznaczyć płatności zaliczkowe?

Płatności zaliczkowe mają pokrywać podstawowe koszty związane z obrażeniami. Najczęstsze zastosowania to:

• Prywatne leczenie medyczne: jeśli czas oczekiwania w NHS jest długi lub potrzebujesz specjalistycznego leczenia niedostępnego publicznie, zaliczka może sfinansować operację, fizjoterapię lub rehabilitację.
• Opieka i wsparcie: koszty opieki domowej lub pobytu w placówce opiekuńczej.
• Dostosowanie domu: np. podjazdy dla wózków, łazienki typu wet room czy windy schodowe.
• Specjalistyczny sprzęt: wózki inwalidzkie, protezy, sprzęt wspomagający mobilność lub komunikację.
• Utracone dochody: rekompensata za brak możliwości pracy.
• Rehabilitacja i terapia: terapia zajęciowa, logopedia, wsparcie psychologiczne i inne formy leczenia.
• Bieżące koszty życia: czynsz, rata kredytu hipotecznego, rachunki za media i inne niezbędne wydatki.

Kluczowa zasada jest taka, że płatności zaliczkowe powinny być przeznaczane na potrzeby wynikające bezpośrednio z odniesionych obrażeń. Twój prawnik pomoże uzasadnić wniosek wobec ubezpieczyciela i zadbać, aby kwota pokrywała najpilniejsze potrzeby.